Kolejka Parkowa Maltanka Poznań

Wąskotorowa kolejka kursująca wzdłuż Jeziora Maltańskiego to jeden z tych poznańskich elementów, które przetrwały dekady i wciąż cieszą się popularnością. Maltanka przewozi rocznie ponad 120 tysięcy pasażerów na trasie z okolic Ronda Śródka do Nowego Zoo. To prawie cztery kilometry przejażdżki po rozstawie szyn wynoszącym zaledwie 600 milimetrów – takim samym, jakim jeździły przedwojenne koleje wąskotorowe.

Dla jednych to sentymentalna podróż w czasie, dla innych praktyczny sposób dotarcia do strefy rekreacyjnej nad Maltą. A dla dzieci? Po prostu przygoda.

Jak powstała poznańska wąskotorówka

Historia Maltanki zaczyna się w latach 50. XX wieku, kiedy w Poznaniu powstał Komitet Budowy Parku Kultury i Wypoczynku. Planowano wesołe miasteczko na Dębinie w okolicach ulicy św. Jerzego, a pierwszą zbudowaną atrakcją była właśnie kolejka wąskotorowa.

Pięć wagoników wyprodukowały zakłady Cegielskiego (ówczesne ZISPO), spalinową lokomotywkę WLs40 dostarczyło ZNTK. Oficjalne otwarcie odbyło się 22 lipca 1956 roku, w Narodowe Święto Odrodzenia Polski. Pierwotnie kolej nosiła nazwę Poznańska Kolejka Dziecięca – dopiero w 1998 przemianowano ją na Maltańską Kolej Dziecięcą, a cztery lata później, z okazji jubileuszu 30-lecia, nadano obecną nazwę.

Dziś Maltanka należy do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu i jest jedną z niewielu zachowanych w Polsce kolejek parkowych z tak długą historią.

W specjalne dni na tory wyjeżdża parowóz Borsig Bn2t – najstarszy działający parowóz w Polsce, który mimo sędziwego wieku wciąż jest w dobrej formie.

Trasa kolejki – co można zobaczyć po drodze

Maltanka kursuje wzdłuż północnego brzegu Jeziora Maltańskiego na dystansie 3,85 kilometra. Początek trasy to okolice Ronda Śródka – historycznej dzielnicy Poznania z kolorowymi kamieniczkami i muralami. Koniec to Nowe Zoo, jedno z najnowocześniejszych ogrodów zoologicznych w Polsce.

Po drodze kolejka zatrzymuje się na trzech stacjach: Maltanka (stacja początkowa), Ptyś i Zwierzyniec (przy zoo). Z okien wagoników widać jezioro, spacerujących ludzi, rowerzystów na ścieżkach. W tle – całoroczny stok narciarski, tor saneczkowy, zielone alejki.

To nie jest szybka przejażdżka. Tempo spokojne, niemal kontemplacyjne. Można poobserwować kajakarzy na wodzie, ludzi grillujących na łąkach, czasem wędkarza cierpliwie czekającego na ryby.

Dla kogo jest Maltanka

Rodziny z dziećmi to zdecydowanie główna grupa pasażerów. Dla małych podróżników jazda prawdziwą kolejką, choć miniaturową, to atrakcja sama w sobie. Nie trzeba jechać do zoo – można po prostu przejechać się tam i z powrotem.

Miłośnicy kolei znajdą tu historyczny tabor – lokomotywy spalinowe WLs40 i WLs50 wyprodukowane w latach 60. w poznańskich Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego. Jedna z nich trafiła do Poznania z dawnej cegielni na Pomorzu, inna ze stadniny koni w Lwówku Wielkopolskim. Nietypowe losy jak na pojazdy szynowe.

Jest też grupa, która traktuje Maltankę czysto użytkowo – jako środek transportu do Term Maltańskich lub zoo. I nic w tym dziwnego, bo po co stać w korku, skoro można dojechać wąskotorówką?

Kiedy jeździ kolejka i jak wygląda rozkład jazdy

Maltanka ma sezon – kursuje od Wielkanocy do końca września. W okresie kwiecień-sierpień jeździ codziennie, we wrześniu tylko w piątki, soboty i niedziele. Zimą kolejka śpi.

W dni robocze kursy odbywają się co godzinę. Pierwszy wyjazd ze stacji Maltanka o 9:30, potem regularnie o pełnych godzinach od 10:00 do 18:00. Ze stacji Zwierzyniec (przy zoo) pociąg odjeżdża pół godziny później – pierwszy kurs o 9:45, ostatni o 18:30.

W weekendy i święta częstotliwość wzrasta – kolejka kursuje co 30 minut. To znacznie wygodniejsze, zwłaszcza gdy jedzie się z dziećmi i nie chce się długo czekać na peronie.

Od 2019 roku opiekunem kolejki jest Posnania, która wspiera rozwój infrastruktury i pomaga w utrzymaniu zabytkowego taboru.

Historyczny tabor – lokomotywy z duszą

Wśród lokomotyw obsługujących Maltankę znajduje się WLs50 – zmodernizowana wersja WLs40 z silnikiem o mocy 50 KM zamiast 40. Wyprodukowana w 1964 roku przez poznańskie ZNTK, pierwsze lata przepracowała w Przedsiębiorstwie Ceramiki Budowlanej w Łodzi. Potem jej losy się zagmatwały – trafiła na Pomorze do dawnej cegielni Sucumin.

Pracownicy MPK znaleźli ją tam w 2008 roku. Planowano użyć jako źródło części zamiennych, ale lokomotywka ocalała. Przeszła kapitalny remont w latach 2009-2010 i dziś obsługuje regularne kursy.

Inna lokomotywa tego samego typu została odebrana przez cegielnie Posadowo, skąd trafiła do stadniny koni w Lwówku Wielkopolskim. Stamtąd kupiło ją MPK i po naprawie głównej również jeździ na Maltance.

W 2010 roku powstał klub SPM Maltanka – grupa miłośników kolei, która pomaga w pracach konserwatorskich i promuje kolejkę. Dzięki takim entuzjastom Maltanka nie tylko przetrwała, ale wciąż się rozwija.

Praktyczne informacje – ceny, dojazd, czas przejazdu

Stacja początkowa Maltanka znajduje się przy Rondzie Śródka – łatwo dojechać tam tramwajem (linie jadące w stronę Ronda Śródka) lub autobusem. Parking w okolicy bywa problematyczny w weekendy, więc komunikacja miejska to rozsądniejszy wybół.

Stacja końcowa Zwierzyniec to bezpośrednie sąsiedztwo Nowego Zoo. Kto planuje wizytę w zoo, może połączyć ją z przejażdżką kolejką – szczególnie z dziećmi to dobry pomysł na urozmaicenie dnia.

Przejazd całej trasy w jedną stronę zajmuje około 15-20 minut. Można wysiąść na stacji pośredniej Ptyś – stamtąd blisko do Term Maltańskich, stoku narciarskiego i innych atrakcji rekreacyjnych.

Szczegółowy rozkład jazdy i aktualne ceny biletów dostępne są na stronie MPK Poznań w zakładce Turystyka-Maltanka. Warto sprawdzić przed wyjazdem, bo w zależności od sezonu mogą występować niewielkie zmiany w godzinach kursowania.

Maltanka to nie jest wielka atrakcja, która zajmie cały dzień. To raczej miły dodatek do spaceru nad jeziorem, wizyty w zoo czy relaksu w termach. Ale właśnie dlatego warto – bo nie wymaga planowania, po prostu się jedzie. I czasem takie proste rzeczy są najlepsze.