Swarzędzkie Centrum Historii i Sztuki

W dawnej remizie strażackiej przy ulicy Bramkowej w Swarzędzu działa od 2018 roku muzeum, które łączy historię lokalnego meblarstwa z nowoczesnymi technologiami. Swarzędzkie Centrum Historii i Sztuki to miejsce, gdzie można wirtualnie przejechać się po mieście z początku XX wieku, zgasić pożar jak prawdziwy strażak, a nawet zaprojektować własny mebel.

Nie każdy wie, że Swarzędz przez dekady słynął z produkcji mebli. Tradycje stolarskie sięgają tu głęboko w przeszłość, a lokalni rzemieślnicy zdobywali nagrody na targach w całej Europie.

Od remizy strażackiej do nowoczesnego muzeum

Budynek przy Bramkowej 6 przez lata służył swarzędzkiej straży pożarnej. Kiedy strażacy przenieśli się w inne miejsce, mieszkańcy postanowili, że zamiast pozwolić mu podupaść, stworzą tu przestrzeń dla lokalnej historii. W ramach budżetu obywatelskiego z 2017 roku i przy wsparciu funduszy europejskich obiekt przeszedł gruntowną przebudowę.

Otwarcie muzeum w 2018 roku było sporym wydarzeniem. Swarzędz wreszcie dostał miejsce, gdzie można poznać dzieje miasta w sposób bardziej przystępny niż z zakurzonych kronik.

Podczas prac adaptacyjnych zachowano strażacki charakter budynku – w ekspozycji znajdziemy nawiązania do historii remizy, a jedna z atrakcji pozwala wcielić się w rolę strażaka gaszącego wirtualny pożar.

Co zobaczyć w Swarzędzkim Centrum Historii i Sztuki

Muzeum dzieli się na kilka stref tematycznych. Pierwsza to oczywiście meble i stolarstwo. Stoi tu autentyczny warsztat z początku XX wieku – z narzędziami, które pamiętają czasy, gdy wszystko robiło się ręcznie. Obok można obejrzeć katalogi wystawowe z targów meblowych, stare szyldy swarzędzkich rzemieślników i dyplomy mistrzowskie.

Ale prawdziwa zabawa zaczyna się przy interaktywnych stanowiskach. Jedno z nich pozwala „zbudować” wirtualny mebel – można poczuć się jak projektant i zobaczyć, jak powstawały słynne swarzędzkie kreacje. Inne stanowisko to stolarska gwara – dialekt, którym posługiwali się miejscowi fachowcy, brzmi jak obcy język.

Największą atrakcją jest chyba makieta miasta. Zwiedzający mogą podświetlać poszczególne punkty Swarzędza i… szukać własnego domu. Dzieci uwielbiają to zadanie, ale dorośli też chętnie sprawdzają, czy ich ulica się zmieściła.

Interaktywna mapa pozwala porównać, jak wyglądał Swarzędz przed laty i jak wygląda dziś. Różnice potrafią zaskoczyć nawet tych, którzy mieszkają tu od urodzenia.

Wirtualna podróż w czasie

W jednej z sal stoją fotele z nieistniejącego już kina Rusałka. Starsi swarzędzanie pamiętają to miejsce dobrze – chodziło się tam na filmy, randki, czasem po prostu zabić nudę. Dziś fotele mają nowe zadanie: gdy się w nich zasiądzie, można wybrać się na nocną przejażdżkę wokół Ratusza z początku ubiegłego wieku.

Wirtualne Okna to kolejna multimedialną atrakcja. Po otwarciu okiennic pojawia się widok na dawny Swarzędz. Można dowiedzieć się, jak wyglądało życie mieszkańców, czym się zajmowali, jakie mieli problemy i radości.

Muzeum przechowuje kolekcję ocalałych macew z dawnego cmentarza żydowskiego – świadectwo wielokulturowej przeszłości miasta, o której dziś niewiele osób pamięta.

Dla kogo jest to muzeum

Swarzędzkie Centrum Historii i Sztuki działa na kilku poziomach. Rodziny z dziećmi znajdą tu mnóstwo interaktywnych zabaw – gaszenie pożaru, budowanie mebli czy szukanie domu na makiecie potrafi zająć młodych odkrywców na dobre pół godziny. Dzieci w wieku szkolnym mają do dyspozycji specjalne lekcje muzealne dostosowane do różnych grup wiekowych.

Miłośnicy lokalnej historii docenią autentyczne eksponaty – warsztat stolarski, stare dokumenty, zdjęcia. Dla osób zainteresowanych rzemiosłem to szansa, żeby zobaczyć narzędzia i techniki, które dziś odchodzą w zapomnienie.

Seniorzy często przychodzą tu z sentymentu. Rozpoznają przedmioty z dzieciństwa, pamiętają kino Rusałka, potrafią opowiedzieć historie o konkretnych miejscach widocznych na starej mapie.

Nie tylko wystawa stała

Muzeum regularnie organizuje wystawy czasowe – od fotografii przyrodniczych po malarstwo lokalnych artystów. Odbywają się tu też prelekcje, warsztaty i różne wydarzenia kulturalne. Warto sprawdzić kalendarz na stronie muzeum przed wizytą, bo czasem trafia się coś ekstra.

Centrum stanowi punkt na Swarzędzkim Szlaku Meblowym – edukacyjnej trasie, która opowiada o tradycjach stolarskich w mieście. Dla osób lubiących gry terenowe dostępny jest quest „O swarzędzkich meblach” z serii Wielkopolskie Questy.

Informacje praktyczne – godziny otwarcia, bilety, dojazd

Swarzędzkie Centrum Historii i Sztuki mieści się przy ulicy Bramkowej 6 w Swarzędzu, około 10 kilometrów na wschód od Poznania. Dojazd z Poznania zajmuje kilkanaście minut samochodem, można też skorzystać z komunikacji miejskiej.

Szczegółowe informacje o aktualnych godzinach otwarcia i cenach biletów najlepiej sprawdzić na stronie muzeum-swarzedz.pl lub zadzwonić pod numer +48 61 279 85 94. Można też napisać maila na adres [email protected].

Na zwiedzanie warto zarezerwować około godziny, może półtorej – jeśli ktoś chce spokojnie poeksperymentować z wszystkimi interaktywnymi stanowiskami i obejrzeć wystawy czasowe. Dzieci mogą potrzebować więcej czasu, szczególnie jeśli wciągną się w zabawy multimedialne.

Muzeum prowadzi bogatą działalność edukacyjną – grupy szkolne mogą umówić się na lekcje muzealne, są też warsztaty dla różnych grup wiekowych. Warto pytać o takie możliwości przy planowaniu wizyty z większą grupą.